Share This Article
Η κυρία Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου είναι Πρόεδρος του Οργανισμού Γυναικείας Επιχειρηματικότητας & Ηγεσίας | Α’ Αντιπρόεδρος Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ) | Αντιπρόεδρος Ελληνικής Ένωσης Επιχειρηματιών (ΕΕΝΕ) | Πρόεδρος ΔΣ Lavipharm A.E. | Πρόεδρος Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος»
Συνέντευξη στη Σόνια Χαϊμαντά & Στον Χρήστο Κοτσακά
Σε μια εποχή κατά την οποία η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην οικονομία αποτελεί όχι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά και ουσιαστική προϋπόθεση βιώσιμης ανάπτυξης, η γυναικεία επιχειρηματικότητα αποκτά ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Η Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου, Πρόεδρος του Οργανισμού Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και Ηγεσίας, Α΄ Αντιπρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών και Πρόεδρος του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, μιλά για τις προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην επαγγελματική και επιχειρηματική τους διαδρομή, αλλά και για τις σημαντικές ευκαιρίες που δημιουργούν η καινοτομία, η εξωστρέφεια και η ψηφιακή μετάβαση. Μέσα από τη δράση του νεοσύστατου ΟΓΕΗ, επιδιώκεται η δημιουργία ενός ισχυρού οικοσυστήματος υποστήριξης, το οποίο θα προσφέρει στις γυναίκες πρόσβαση σε γνώση, χρηματοδότηση, δίκτυα συνεργασίας και ηγετικούς ρόλους. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η κ. Εφραίμογλου αναλύει το όραμα και τις προτεραιότητες του Οργανισμού, επισημαίνει τις θεσμικές παρεμβάσεις που απαιτούνται και εξηγεί γιατί η ενδυνάμωση των γυναικών μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για μια πιο ανταγωνιστική, καινοτόμο και συμπεριληπτική ελληνική οικονομία.
Η έναρξη λειτουργίας του Οργανισμού Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και Ηγεσίας συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η επιχειρηματικότητα αναζητά πιο συμπεριληπτικές και ανθεκτικές αναπτυξιακές διαδρομές. Ποιον στρατηγικό ρόλο φιλοδοξεί να αναλάβει ο Οργανισμός στο ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα;
Η αξιοποίηση του δυναμικού των γυναικών στην επιχειρηματικότητα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αναπτυξιακές ευκαιρίες για την ελληνική οικονομία. Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, μόλις το 34,4% των αυτοαπασχολούμενων στην Ευρώπη είναι γυναίκες, γεγονός που αναδεικνύει τις σημαντικές δυνατότητες που υπάρχουν για μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην οικονομική δραστηριότητα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον δημιουργήθηκε ο Οργανισμός Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και Ηγεσίας, με αποστολή να ενισχύσει ουσιαστικά τη γυναικεία επιχειρηματικότητα και τη γυναικεία ηγεσία. Φιλοδοξούμε να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό οικοσύστημα που θα συνδέει τις γυναίκες με ευκαιρίες ανάπτυξης, μέσα από δράσεις μέντορινγκ, δικτύωσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων, εξωστρέφειας και πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία.
Παράλληλα, ο ΟΓΕΗ αποτελεί ήδη έναν αξιόπιστο συνομιλητή της Πολιτείας, αναπτύσσοντας τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας. Δεν είναι τυχαίο ότι ιδρυτικά μέλη του Οργανισμού είναι το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ), η Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών (Ε.ΕΝ.Ε.), ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος (ΣΕΛΠΕ) και ο Σύνδεσμος Ανωνύμων Εταιρειών & Επιχειρηματικότητας (ΣΑΕ|Ε). Η ιδιαίτερη δυναμική του Οργανισμού προκύπτει από το γεγονός ότι συγκροτείται από κορυφαίους επιχειρηματικούς φορείς της χώρας, γεγονός που του επιτρέπει να συνδέει την εμπειρία της αγοράς με τη διαμόρφωση πολιτικών και πρωτοβουλιών που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Η ενίσχυση της γυναικείας συμμετοχής στην οικονομία δεν αφορά μόνο την ισότητα των ευκαιριών, αλλά και τη διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της χώρας. Ποιο είναι, κατά την εκτίμησή σας, το βασικό εμπόδιο που πρέπει να αρθεί σήμερα ώστε περισσότερες γυναίκες να περάσουν από την επιχειρηματική ιδέα στη βιώσιμη ανάπτυξη;
Οι γυναίκες στην Ελλάδα διαθέτουν γνώσεις, δημιουργικότητα και επιχειρηματική διάθεση. Η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα αφορά τη μετάβαση από μια καλή επιχειρηματική ιδέα στη δημιουργία μιας επιχείρησης με δυνατότητες ανάπτυξης, εξωστρέφειας και μακροχρόνιας παρουσίας στην αγορά.
Σε αυτή τη διαδρομή, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, στα επιχειρηματικά δίκτυα, στις νέες αγορές και στους μηχανισμούς που υποστηρίζουν την ανάπτυξη μιας επιχείρησης. Παράλληλα, η δυνατότητα ουσιαστικής ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής αποτελεί σημαντική προϋπόθεση, ώστε περισσότερες γυναίκες να μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις το 15% περίπου των νεοφυών επιχειρήσεων στην Ευρώπη ιδρύεται ή συνιδρύεται αποκλειστικά από γυναίκες. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο να αναδειχθούν περισσότερες γυναικείες επιχειρήσεις με αναπτυξιακή δυναμική.
Η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας απαιτεί, επομένως, μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες πρόσβασης σε κεφάλαια, γνώση, συνεργασίες και διεθνείς αγορές. Όσο περισσότερες γυναίκες μπορούν να μετατρέπουν μια καινοτόμο ιδέα σε μια ανταγωνιστική επιχείρηση, τόσο ισχυρότερη γίνεται η ελληνική οικονομία.
Ποια θα είναι η πρώτη συγκεκριμένη πρωτοβουλία του ΟΓΕΗ και ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε μέσα από αυτή;
Η πρώτη πρωτοβουλία του ΟΓΕΗ έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Λίγο μετά την έναρξη της λειτουργίας του Οργανισμού, υπογράψαμε Μνημόνιο Συνεργασίας με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, σηματοδοτώντας την κοινή μας βούληση να εργαστούμε συντονισμένα για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, την προώθηση της ισότητας στην εργασία και την οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών.
Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία. Θέλαμε το πρώτο βήμα του Οργανισμού να αναδείξει ότι οι μεγάλες αλλαγές προϋποθέτουν συνέργειες. Η Πολιτεία, η επιχειρηματική κοινότητα, τα πανεπιστήμια και η κοινωνία των πολιτών έχουν συμπληρωματικούς ρόλους και μπορούν, μέσα από τη συνεργασία τους, να δημιουργήσουν περισσότερες ευκαιρίες για τις γυναίκες που επιχειρούν.
Το Μνημόνιο αποτελεί την αφετηρία μιας σειράς κοινών πρωτοβουλιών, από δράσεις ενημέρωσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και mentoring έως την επεξεργασία προτάσεων πολιτικής που θα συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενός ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα.
Αυτό είναι και το μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε: ότι η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας αποτελεί συλλογική υπόθεση και ότι ο ΟΓΕΗ, ένας πανελλαδικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως γέφυρα συνεργασίας, συνθέτοντας δυνάμεις και δημιουργώντας ουσιαστικό αντίκτυπο για την ελληνική οικονομία και κοινωνία.
Η ψηφιακή μετάβαση και η ταχεία διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης μεταβάλλουν ήδη τους όρους του ανταγωνισμού. Πώς μπορεί ο ΟΓΕΗ να βοηθήσει τις γυναίκες επιχειρηματίες και στελέχη να αξιοποιήσουν αυτές τις αλλαγές ως πεδίο νέων ευκαιριών και όχι ως έναν ακόμη παράγοντα ανισότητας;
Η τεχνητή νοημοσύνη και ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές που βιώνει σήμερα η επιχειρηματικότητα. Οι τεχνολογίες αυτές δημιουργούν νέες δυνατότητες για αύξηση της παραγωγικότητας, ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών, καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων και πρόσβαση σε νέες αγορές.
Στόχος μας είναι οι γυναίκες επιχειρηματίες και τα στελέχη να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της μετάβασης. Ο ΟΓΕΗ θα αναπτύξει δράσεις ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ανταλλαγής καλών πρακτικών, ώστε περισσότερες γυναίκες να αποκτήσουν τις γνώσεις και τα εργαλεία που απαιτεί η νέα ψηφιακή εποχή.
Παράλληλα, θα αξιοποιήσει το ισχυρό δίκτυο και την τεχνογνωσία των ιδρυτικών του μελών, καθώς και δομές όπως η Θ.Ε.Α. – Θερμοκοιτίδα Νεοφυών Επιχειρήσεων του ΕΒΕΑ και το European Business and Innovation Centre Network, προκειμένου να διευρύνει την πρόσβαση των γυναικών σε οικοσυστήματα καινοτομίας, προγράμματα επιτάχυνσης, διεθνή δίκτυα, επενδυτές και νέες επιχειρηματικές συνεργασίες.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως τεχνολογική εξέλιξη, αλλά ως ένα ισχυρό εργαλείο που μπορεί να διευρύνει τις δυνατότητες των επιχειρήσεων και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Στόχος μας είναι οι γυναίκες να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση αυτής της νέας πραγματικότητας και να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρει.
Σε ποιους τομείς θεωρείτε ότι χρειάζονται οι σημαντικότερες παρεμβάσεις της Πολιτείας για την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας;
Η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας προϋποθέτει ένα σύγχρονο και σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον που θα επιτρέπει στις γυναίκες να αναπτύσσουν τις επιχειρήσεις τους με ίσες ευκαιρίες και μακροπρόθεσμη προοπτική. Θεωρώ ότι η σημαντικότερη προτεραιότητα είναι η διεύρυνση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι επιχειρήσεις που ανήκουν ή διοικούνται από γυναίκες λαμβάνουν μόλις το 2% των συνολικών επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων στην Ευρώπη, γεγονός που αναδεικνύει ότι υπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο ενίσχυσης της πρόσβασής τους σε αναπτυξιακά κεφάλαια.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τη δημιουργία ενός ακόμη πιο φιλικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, με αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, ενίσχυση της επιχειρηματικής εκπαίδευσης και περαιτέρω πολιτικές που διευκολύνουν τη συμφιλίωση της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής.
Ο ΟΓΕΗ επιδιώκει να συμβάλει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής και μεταφέροντας στην Πολιτεία την εμπειρία της επιχειρηματικής κοινότητας. Πιστεύουμε ότι η στενή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορεί να δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες για τις γυναίκες που επιχειρούν, προς όφελος της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Η επιτυχία ενός νέου θεσμού εξαρτάται και από τις συμμαχίες που θα αναπτύξει. Με ποιους φορείς επιδιώκετε να συνεργαστείτε, ώστε η στήριξη που θα παρέχει ο ΟΓΕΗ να αποκτήσει ευρύτερο και σταθερό αποτύπωμα;
Ο ΟΓΕΗ δημιουργήθηκε με τη φιλοσοφία της συνεργασίας. Πιστεύουμε ότι η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας αποτελεί μια συλλογική προσπάθεια, η οποία απαιτεί τη συμμετοχή όλων των δυνάμεων που μπορούν να δημιουργήσουν περισσότερες ευκαιρίες για τις γυναίκες.
Για τον λόγο αυτό, επιδιώκουμε στενή συνεργασία με την Πολιτεία, την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επενδυτικούς οργανισμούς, φορείς καινοτομίας και νεοφυούς επιχειρηματικότητας, καθώς και με διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην προώθηση της επιχειρηματικότητας και της ισότητας.
Παράλληλα, ο ΟΓΕΗ θα επιδιώξει να αναπτύξει συνεργασίες με τους φορείς που συμμετέχουν στα εθνικά και διεθνή δίκτυα των ιδρυτικών του μελών, αξιοποιώντας τις συνέργειες που δημιουργούνται μέσα από αυτά τα δίκτυα. Επιπλέον, αναπτύσσει στρατηγικές συνεργασίες με φορείς που προωθούν τη γυναικεία επιχειρηματικότητα και την ηγεσία. Στο πλαίσιο αυτό, αποτελεί Strategic Partner των Greek International Women Awards (GIWA), μιας διεθνούς πρωτοβουλίας που αναδεικνύει και επιβραβεύει τη γυναικεία αριστεία και ηγεσία.
Ο ΟΓΕΗ φιλοδοξεί να ενώσει δυνάμεις, να αναπτύξει συνέργειες και να λειτουργήσει ως καταλύτης συνεργασίας, στοχεύοντας σε ένα ακόμη μεγαλύτερο αντίκτυπο.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα μιας θεσμικής παρέμβασης κρίνεται τελικά από το αν φτάνει στην καθημερινότητα των ανθρώπων που επιδιώκει να στηρίξει. Πώς θα μπορεί μια γυναίκα που επιχειρεί ή επιδιώκει να αναλάβει θέση ευθύνης να διαπιστώνει στην πράξη την αξία της στήριξης του ΟΓΕΗ;
Η γυναικεία επιχειρηματικότητα χρειάζεται ένα περιβάλλον που να ενθαρρύνει την ανάπτυξη, την καινοτομία, την εξωστρέφεια και την ανάληψη ηγετικών ρόλων. Θεωρώ ότι η σημαντικότερη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων και στις θέσεις ηγεσίας. Στη χώρα μας έχουν γίνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια, τόσο με την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας «Women on Boards» όσο και με την αύξηση του ποσοστού των γυναικών σε ανώτερες διοικητικές θέσεις. Ωστόσο, απαιτείται συνέχεια αυτής της προσπάθειας, ώστε περισσότερες γυναίκες να συμμετέχουν στα διοικητικά συμβούλια, να αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης και να συμβάλλουν στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση της εξωστρέφειας και η διασύνδεση των γυναικών επιχειρηματιών με τα διεθνή επιχειρηματικά και καινοτομικά δίκτυα. Στη σημερινή παγκόσμια οικονομία, η πρόσβαση στα κατάλληλα διεθνή δίκτυα είναι εξίσου σημαντική με την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Οι συνεργασίες, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η συμμετοχή σε διεθνή οικοσυστήματα καινοτομίας δημιουργούν νέες ευκαιρίες ανάπτυξης και επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να διευρύνουν την παρουσία τους πέρα από τα εθνικά σύνορα. Η πρόσβαση σε νέες αγορές και στρατηγικούς συνεργάτες, καθώς και η συμμετοχή σε κορυφαίες διεθνείς διοργανώσεις, όπως η Web Summit στη Λισαβόνα και το Collision Conference στο Τορόντο, δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες δικτύωσης, ανάπτυξης συνεργασιών, προσέλκυσης επενδύσεων και διεθνούς προβολής.
Εξίσου σημαντικό είναι οι γυναίκες να έχουν πρόσβαση σε ένα ισχυρό οικοσύστημα υποστήριξης που θα τις συνοδεύει σε κάθε στάδιο της επαγγελματικής τους διαδρομής. Στόχος του ΟΓΕΗ είναι να προσφέρει σε αυτή την προσπάθεια, καταθέτοντας τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής και αξιοποιώντας τη δυναμική και τα ισχυρά εθνικά και διεθνή δίκτυα των φορέων που τον συγκροτούν. Παράλληλα, θα αναπτύξει συνεργασίες με αντίστοιχους οργανισμούς του εξωτερικού, διεθνείς επιχειρηματικούς φορείς και δίκτυα γυναικείας επιχειρηματικότητας, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για επιχειρηματικές αποστολές, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και διεθνείς συνεργασίες. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε περισσότερες ευκαιρίες για τις γυναίκες που επιχειρούν και φιλοδοξούν να ηγηθούν, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και τη διεθνή παρουσία της ελληνικής επιχειρηματικότητας.
Ποιο είναι το όραμά σας για τον ΟΓΕΗ την επόμενη τριετία;
Το όραμά μας είναι ο ΟΓΕΗ να καθιερωθεί ως ο θεσμικός φορέας αναφοράς για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα και ηγεσία στην Ελλάδα και ως ένας αξιόπιστος συνομιλητής της Πολιτείας και της επιχειρηματικής κοινότητας.
Θα θέλαμε, μέσα στην πρώτη τριετία, να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό δίκτυο γυναικών επιχειρηματιών και στελεχών, με ενεργές συνεργασίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, που θα προσφέρει ουσιαστικές ευκαιρίες ανάπτυξης, δικτύωσης και εξωστρέφειας.
Παράλληλα, φιλοδοξούμε στην ουσιαστική συμβολή στη διαμόρφωση πολιτικών που ενισχύουν τη γυναικεία επιχειρηματικότητα και να έχει αναπτύξει πρωτοβουλίες με μετρήσιμο αντίκτυπο για τις γυναίκες που δημιουργούν και αναπτύσσουν τις επιχειρήσεις τους.
Πάνω απ’ όλα, όμως, στοχεύουμε στη δημιουργία μιας κοινότητας που θα εμπνέει, θα υποστηρίζει και θα ενδυναμώνει περισσότερες γυναίκες να επιχειρούν και να αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους. Γιατί η πραγματική επιτυχία ενός θεσμού αποτυπώνεται στον θετικό αντίκτυπο που έχει στους ανθρώπους και στην ανάπτυξη της χώρας.